Steel & Grit-serie. Aflevering één: De Maclean-broeders.

Het verhaal van drie broers, één roeiboot en 139 dagen lang de Stille Oceaan oversteken. Zonder ondersteuning en zonder pauze, vlak na een tocht over de Atlantische Oceaan. Onderweg hebben ze meer dan £ 1 miljoen ingezameld voor projecten voor schoon drinkwater op Madagaskar, zijn ze midden op de oceaan gebeld door Flea van de Red Hot Chili Peppers en heeft Jamie tijdens de tocht een live-uitzending van een doedelzakensemble naar een stadion gestuurd.

We hebben met ze gezeten om te praten over waar het allemaal begon, wat ze bijna brak en wat er nu volgt.

Ben je altijd al van avontuur geweest?

Ja, dat denk ik, hoewel we er als kinderen waarschijnlijk niet als "avontuur" bij stilstonden. We zijn opgegroeid net buiten Edinburgh, bij de Pentland Hills, dus vanaf jonge leeftijd hadden we gemakkelijk toegang tot de natuur. Ik herinner me dat ik als klein jongetje op de schouders van papa de heuvel op werd gedragen, wilde frambozen plukte en dacht dat het het meest spannende was op de wereld.

Aan moeders kant hadden onze opa en oma een piepklein huisje in Assynt, aan de noordwestkust van Schotland. Het was ooit een ruïne geweest en opa had er een vrij wankelzinnig zomerhuisje van gemaakt. Er was geen televisie, geen internet en de enige telefoonlijn was de openbare telefooncel in het midden van het dorp. We brachten weken en weken van onze jeugd daar door en maakten onze eigen pret: we verkenden het bos en de kustlijn, beugeltjes, maakten kampvuren, bouwen hutten, maakten speren en piepkleine bootjes vol gaten. Ik denk dat dat ons enorm heeft gevormd. Het gaf ons een liefdesband met ongerepte plekken en zaaide waarschijnlijk de kiem voor het avontuurlijke karakter dat we nu hebben.

Waren jullie als broers altijd zo hecht?

We hebben veel geluk gehad. We hadden een liefdevolle jeugd en zaten als drie jongens van ongeveer dezelfde leeftijd vaak samen. Arme mama werd vaak in de minderheid gesteld door ons en papa, en Lachlan, als jongste, was meestal het slachtoffer van alle ondeugendheden die Jamie en ik uithaalden.

Ik zou niet zeggen dat we altijd zo hecht waren als nu, maar die band is in de loop der tijd zeker versterkt. Eén ding dat ons dichter bij elkaar bracht, was toen mama en papa uit elkaar gingen toen we eindelijk tieners waren. Dat was moeilijk, zoals dat voor iedereen is die dat meemaakt, en ik denk dat we ons instinctief op elkaar wilden wachten. Het was een plotseling besef dat deze geweldige ouders van ons ook gewoon mensen waren die probeerden hun eigen problemen op te lossen.

Niet lang daarna begon Lachlan te praten over samen als broers de Atlantische Oceaan over te roeien. Het voelde gewoon als de juiste stap voor ons. Dat hele proces doormaken – een boot proberen te bemachtigen, een campagne opbouwen, je voorbereiden op een oceaanrocht – heeft ons zeker dichter bij elkaar gebracht. Net als bij elke intense ervaring, of het nu een nieuwe baan, school, universiteit of expeditie is, schuif je samen aan om er doorheen te komen. Dat is bij ons keer op keer gebeurd.

Welke invloed heeft Schotland gehad op jullie avontuurlijke leven?

Schotland heeft ons enorm beïnvloed. We hebben zoveel geluk gehad dat we een groot deel van ons leven in Assynt hebben doorgebracht, met zijn spectaculaire kustlijnen, bergen en ruige, onbewoonde plekken. Het is een geweldig landschap om in te verdwalen en te verkennen.

Dat deel van Schotland heeft ons gevormd tot mensen die van wildernis, de natuur en een avontuur met een rauw randje houden. Het gaf ons ook een band met de zee, ook al zijn we niet als zeelieden of roeiers opgegroeid. We hadden gewoon piepkleine bootjes, meestal vol gaten, en een kustlijn die je uitnodigde om te gaan ontdekken wat er achter de volgende landtong lag.

De Atlantische Oceaan overroeien was voor mij genoeg! Wat motiveerde je om de Stille Oceaan over te roeien?

De Atlantische Oceaan was een enorme uitdaging voor ons. We hadden geen roeierservaring en heel weinig geloofwaardigheid in die wereld, dus we pakten het aan door elk aspect zo goed mogelijk uit te voeren. We kwamen terug met veel persoonlijke groei, een paar records gebroken en, belangrijker nog, ongeveer £ 200.000 voor het goede doel ingezameld.

Daarna konden we enkele van de projecten bezoeken die met dat geld waren ondersteund, vooral op Madagaskar. De impact van projecten voor schoon drinkwater met eigen ogen zien, was enorm motiverend. Schoon drinkwater is iets waarvan we het helemaal vanzelfsprekend aannemen, maar het vormt de basis. Het heeft invloed op gezondheid, onderwijs, levensonderhoud, de veiligheid van vrouwen, de tijd van kinderen en bijna elk aspect van het dagelijks leven.

Die ervaring maakte ons nieuwsgierig naar meer. We richtten The Maclean Foundation op en begonnen na te denken over hoe we een echt aanzienlijk bedrag konden inzamelen – iets als een miljoen pond. In het begin was de Stille Oceaan een van die ideeën die vrijwel meteen werd geparkeerd omdat het te groot leek: tot zes maanden op zee, zonder pauze en zonder ondersteuning, zonder dat er eerder een team op die manier was gegaan. Maar we konden het niet uit ons hoofd krijgen. Het bleef steeds terugkomen. Uiteindelijk voelde het als de juiste campagne om rond dat doel van een miljoen pond op te bouwen.

Jullie waren heel slim met jullie socialmediastrategie. Hoe hebben jullie die ontworpen?

Het belangrijkste was een heel duidelijk doel hebben: £ 1 miljoen inzamelen voor projecten voor schoon drinkwater. Alles moest daarop gericht zijn.

Daarnaast wisten we dat we niet precies konden voorspellen wat zou werken. We wisten niet waar we energie voor zouden hebben, waar mensen op zouden reageren of wat er vanuit PR- of socialmediaperspectief zou viraal gaan. In plaats van een overdreven rigide strategie te ontwerpen, richtten we ons op het samenstellen van een team waarin we vertrouwden en vervolgens bereid waren om vol in te zetten op wat werkte.

Technisch gezien moesten we vanaf de boot beelden en informatie kunnen vastleggen en terugsturen. Dat klinkt eenvoudig, maar midden op de Stille Oceaan betekende dat stroom, Starlink, camera's, telefoons, laadsystemen en al dat andere. En vervolgens, op het land, hadden we mensen in wie we vertrouwden die dat omzetten in socialemediacontent, YouTube-films, PR-momenten, dagelijkse e-mails, website-updates en inzamelingsacties.

Onze neef beheerde de campagne op het land, en Story Shop, die ons tijdens de tocht over de Atlantische Oceaan had geholpen, was briljant in het omzetten van momenten vanaf de boot naar verhalen die zich konden verspreiden. De brede strategie was massale bekendheid, maar altijd met als doel die bekendheid om te zetten in daadwerkelijke donaties.

Toen ik met Cracknell de Atlantische Oceaan overroeide, was de muziek voor onze roeibewegingen die van de Red Hot Chili Peppers. Was het waar dat je met de Red Hot Chili Peppers op de boot de doedelzak speelde?

Niet helemaal, maar het was net zo surrealistisch als het klinkt.

Flea van de Red Hot Chili Peppers begon volledig organisch de rocht te volgen. Toen we opgroeiden, waren de Chili Peppers een van die echte rock-'n'-rollbands – absolute iconen – en we speelden veel van hun muziek tijdens de tocht. Als er een grote bui aanzette, was "Can't Stop" precies het soort nummer dat je aanzette en gewoon doorroeide.

Uiteindelijk hadden we een gesprek met Flea vanaf de boot. We waren vooraf allemaal behoorlijk zenuwachtig omdat hij zo moeiteloos cool is, en ik denk dat we allemaal meer dan normaal begonnen te vloeken om cooler over te komen dan we eigenlijk zijn. Maar hij was geweldig – heel royaal, heel spiritueel en gewoon een genoegen om mee te praten.

De doedelzak kwam eigenlijk via een andere weg. Flea deelde een paar van onze video's, de All-American Rejects hoorden er iets van en namen contact op. Ze speelden op Comic Con en vroegen zich af of Jamie vanuit de Stille Oceaan live kon uitzenden en de doedelzak kon spelen bij het begin van "Swing, Swing". Het was absoluut hilarisch. Ik denk dat het de meest valse klanken waren die ik ooit van de doedelzak heb gehoord, omdat de toonsoort helemaal verkeerd was, maar het was geweldig. Ik weet niet of Jamie weer wordt uitgenodigd als tijdelijk bandlid, maar het was een van de meest surrealistische dingen die midden op de oceaan zijn gebeurd.

Jullie hebben een enorm bedrag ingezameld voor schoon drinkwater op Madagaskar. Hoe en waarom hebben jullie dit als motivatie gekozen?

Het begon met de tocht over de Atlantische Oceaan. We besloten Feedback Madagascar, een Edinburgh-gevestigde liefdadigheidsorganisatie, te ondersteunen, mede omdat Lachlan op jongere leeftijd Madagaskar had bezocht en een deel van hun werk had gezien. Na de Atlantische Oceaan gingen we zelf naar Madagaskar en brachten we tijd door met hun personeel en de gemeenschappen waarmee ze samenwerken.

Het contrast zien tussen dorpen met schoon drinkwater en dorpen zonder was zeer krachtig. Het is moeilijk vanuit een ontwikkeld land om echt te begrijpen wat schoon drinkwater betekent, omdat we het helemaal vanzelfsprekend aannemen. Maar in de gemeenschappen die we bezochten verandert het bijna alles.

Als ingenieur is één getal altijd bij me blijven hangen. Als je de kosten van een boorput deelt door het aantal mensen dat er gebruik van maakt, kan dat rond de £ 30 per persoon zijn voor schoon drinkwater, in principe voor het leven, mits de boorput goed wordt onderhouden. Dat is een verbluffend direct, tastbaar effect. We zijn nu al vijf of zes jaar schoon drinkwater aan het inzamelen, en de motivatie is alleen maar gegroeid.

Wat was het moeilijkste aan de tocht over de Stille Oceaan?

De rocht zelf was volkomen meedogenloos. Zodra je vertrekt, is er geen echte rust. Je roeit dag en nacht, door hitte, regen, stormen, slaaptekort, zweren, uitputting en de pure mentale uitputting van doorgaan. Het is heel eenvoudig, maar heel moeilijk.

Maar sommige van de moeilijkste dingen gebeurden eigenlijk buiten de boot. Wanneer geliefden worstelden of zich zorgen maakten om ons, kon dat heel moeilijk te dragen zijn. Mijn partner Fran was een reddingslijn voor me. Elke avond stuurde ze me een lange spraakmemo en tijdens mijn nachtdienst stuurde ik er een terug. Maar wanneer het voor haar moeilijk was, beïnvloedde dat mijn mindset op de boot. Je wilt niets meer dan van de boot af zijn en weer thuis zijn, om wat troost te kunnen bieden.

Later in de tocht ontdekten we ook dat onze vader was gediagnosticeerd met strottenkanker. We hadden al vermoed dat er iets mis was omdat hij zijn stem was kwijtgeraakt, maar dat nieuws horen terwijl we nog weken van het land verwijderd waren, was ongelooflijk moeilijk. Je voelt je machteloos. Je wilt er gewoon bij zijn.

Ik heb jullie allemaal aan het einde van de reis gesproken. Hoe gingen jullie er op dat moment mee om toen de wind jullie naar het noorden blies?

Dat was een zware periode. We hadden een geschatte aankomsttijd van ongeveer 17 dagen gekregen en we waren geliefden al te vertellen dat we er bijna waren. Toen veranderde het weer plotseling. In één klap werden 17 dagen zesentwintig dagen, we moesten uitwijken om een cycloon te ontwijken en uiteindelijk nog honderden mijlen roeien.

Dat was moeilijk omdat hoop de dief van vreugde kan zijn als het verkeerd uitpakt. Je verhoogt ieders verwachtingen, ook die van jezelf, en dan schuift de finishlijn plotseling veel verder weg.

Tegelijkertijd was de steun die de boot binnenkwam ongelooflijk. Met mensen zoals jullie praten, Ben, en het gevoel hebben dat mensen ons aanmoedigden, maakte een enorm verschil. Dus het was tweezijdig: in sommige opzichten zaten we op een dieptepunt, maar er was ook dit gevoel dat er momentum ontstond, dat we misschien aan de andere kant zouden aankomen, en misschien – heel misschien – zelfs het doel van een miljoen pond zouden halen.

Hoe was het om weer in het normale leven te landen?

Dit soort dingen kost tijd om te verwerken. We waren van maandenlang trainen overgegaan op 139 dagen op zee, waarbij we meer sportten dan we ooit in ons leven hadden gedaan. En dan stopt het plotseling. De endorfinen zakken, de uitdaging is weg en je bent weer op het land en probeert uit te vogelen wat er nu volgt.

Heel snel na aankomst spraken we af om een boek te schrijven, wat op zichzelf een enorme uitdaging werd. De planning was intens, maar op sommige punten hielp het omdat het ons een project en een manier gaf om de tocht te verwerken terwijl het nog vers was. Gelukkig hadden we gedurende de hele tocht dagelijkse scheepslogboeken bijgehouden, dus we hadden veel materiaal om op terug te vallen.

Voor mij persoonlijk had ik bijna tien jaar als ingenieur bij Dyson gewerkt, maar ik had mijn ontslag ingediend voordat we de Stille Oceaan overstaken omdat ik niet beide kon doen. Dus ik kwam niet terug naar een normale corporate baan. Het normale leven is gegaan van vrij gestructureerd en rigide naar de chaos van een leven proberen op te bouwen rond avontuur, liefdadigheid, storytelling en samenwerken met mijn broers. Het is niet altijd overzichtelijk, maar het is spannend.

Hoe ziet het normale leven er nu uit?

Het boek is een grote focus geweest. We hebben ook lezingen gegeven en geprobeerd uit te vogelen hoe we als broers kunnen blijven samenwerken.

Een ander groot project is voortgekomen uit het eten dat we voor de tocht hebben gemaakt. Jamie is chef en we zijn allemaal erg dol op eten, dus we konden geen bevroren maaltijden uit de supermarkt vinden die ons voldeden. Jamie nam het voortouw en uiteindelijk maakten en bevroren we ongeveer 600 kg aan maaltijden voor de Stille Oceaan. Ze waren geweldig. We kwamen terug met minder vet en meer spieren, en we wogen allemaal evenveel of zwaarder dan toen we vertrokken, wat bijna ongehoord is bij oceaanrochten. Dus we onderzoeken nu of we het beste merk bevroren maaltijden ter wereld kunnen maken.

De liefdadigheidsorganisatie is ook een grote focus. De £ 1 miljoen die we via The Maclean Foundation hebben ingezameld, gaat naar Feedback Madagascar, en we zullen de komende drie tot vier jaar met hen samenwerken om dat programma te helpen realiseren en te verdedigen. Daarbuiten willen we dat The Maclean Foundation blijft groeien en andere effectieve initiatieven voor schoon drinkwater wereldwijd ondersteunt.

De Indische Oceaan volgt?

Dat moeten we nog zien. Het is de voor de hand liggende volgende stap als we de cirkel willen rondmaken, maar we moeten waarschijnlijk eerst onze familie, vrienden en partners een beetje rust gunnen.

Onze meer directe doelen zijn gericht op het overroeien van de Minch, tussen het Schotse vasteland en de Outer Hebrides. We hebben het eigenlijk al eens geprobeerd voor de Stille Oceaan en zijn gefaald, wat een beetje verontrustend was voor vrienden en familie. Ze vroegen heel terecht hoe we überhaupt aan het overroeien van de Stille Oceaan konden denken als we niet eens de Minch over konden.

Dus daar is nog wat af te handelen. We houden de boot en er zullen absoluut meer avonturen komen. Of de Indische Oceaan ons zal roepen, dat zullen we nog zien.

Wat betekent de natuur voor je?

Voor mij betekent de natuur altijd familie. Zoveel van onze jeugd hebben we buiten doorgebracht met Jamie, Lachlan, mama, papa en vrienden in Nedd. Telkens wanneer ik heb gereisd, ben ik altijd aangetrokken tot ongerepte plekken in de natuur, en vaak zijn die ervaringen ook met familie geweest.

De verwondering van ongerepte plekken kent geen einde. Ze zitten vol vreugde en ik denk dat ze heel kostbaar zijn. Op onze eigen manier willen we ze allemaal beschermen, er meer tijd in doorbrengen en er steeds weer in verdwalen.

Buffalo Hall of Fame / Golden Buffalo

We zijn oprecht vereerd om de Maclean-broers in de Buffalo Hall of Fame te mogen verwelkomen, waarbij ieder een Golden Buffalo krijgt voor zijn bijdrage aan het avontuur. Bedankt aan hen voor hun steun tijdens de tocht over de Stille Oceaan en dat ze contact hebben gehouden.

En we vinden het echt geweldig om ze te zien in de Buffalo-jassen die we hebben gestuurd. Ze hebben ze non-stop gedragen.

Hun nieuwe boek, Three Brothers in a Boat: A True Story of Adventure and Purpose Rowing the Pacific, komt deze september uit.